Η AstraZeneca δεν έβγαλε κέρδος από το εμβόλιο του COVID-19. Από την αρχή η συμφωνία ήταν ότι θα διατεθεί σε τιμή κόστους παραγωγής.
Ο CFO έχει δύο elements: το Chief και το Finance Officer. Πρέπει να είναι ηγέτης στην ομάδα του και γνώστης του business στο οποίο δουλεύει.
Νίκος Καραφυλλίδης
Σε αυτό το επεισόδιο, φιλοξενούμε έναν έμπειρο CFO από τον χώρο της φαρμακοβιομηχανίας τον Νίκο Καραφυλλίδη.
Ο Νίκος είναι Chief Financial Officer (CFO) για την Ελλάδα και την Κύπρο στην AstraZeneca, μία από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες παγκοσμίως. Στον ρόλο του ως CFO, συνεργάζεται στενά με τη senior διοίκηση για τη στρατηγική κατεύθυνση της εταιρείας, παρέχοντας χρηματοοικονομική καθοδήγηση, αναλύσεις και συμμετέχοντας ενεργά στη λήψη κρίσιμων επιχειρηματικών αποφάσεων, διασφαλίζοντας τόσο τη χρηματοοικονομική ευρωστία όσο και τη βιώσιμη ανάπτυξη της επιχείρησης.
Με τον Νίκο συζητάμε σε βάθος το πως λειτουργεί πραγματικά μια φαρμακευτική εταιρία, το business model της AstraZeneca, για το pattent cliff και γιατί το 80% των παγκοσμίων εσόδων τους προέρχονται από καινοτόμα, on-pattent φάρμακα.
Κεφάλαια
- 00:00:00 – Εισαγωγή και παρουσίαση Νίκου Καραφυλλίδη
- 00:00:20 – Ποια είναι η AstraZeneca
- 00:01:40 – Το business model μιας φαρμακευτικής εταιρείας, όπως η AstraZeneca
- 00:03:35 – Τι ρίσκα έχει μια φαρμακευτική εταιρεία
- 00:13:18 – Η σχέση της ελληνικής AstraZeneca με την παγκόσμια
- 00:14:55 – Ο ρόλος του CFO
- 00:27:13 – Το εμβόλιο του COVID19
- 00:32:21 – Διαδικασία έγκρισης των φαρμάκων
- 00:37:09 – ΑΙ στη βιομηχανία φαρμάκων
- 00:43:58 – ESG και ηθική
- 00:52:26 – Ποιος είναι ένας καλός leader CFO
- 01:05:02 – Rapid Questions: Βιβλία, κοινές απόψεις και επενδύσεις
Ποια είναι η AstraZeneca
Η AstraZeneca είναι μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες φαρμακευτικές εταιρείες, με παρουσία σε περισσότερες από 80 χώρες και διάθεση των φαρμάκων της σε πάνω από 120 αγορές παγκοσμίως. Το 2023 έκλεισε με κύκλο εργασιών που ξεπέρασε τα 50 δισ. δολάρια, με φιλόδοξο στόχο να φτάσει τα 80 δισ. έως το 2030, επενδύοντας δυναμικά στην καινοτομία και στη βιώσιμη ανάπτυξη.
Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, στον πυρήνα της στρατηγικής της εταιρείας βρίσκονται οι ασθενείς και η πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, καθώς και η αειφορία. Στην Ελλάδα, η AstraZeneca συγκαταλέγεται στις κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες, με ισχυρή παρουσία σε πολλές θεραπευτικές κατηγορίες και σταθερή ανάπτυξη χρόνο με τον χρόνο.
Κυριότερα σημεία:
- Παγκόσμια παρουσία σε 80+ χώρες
- Στόχος €80 δισ. τζίρος έως το 2030
- Έμφαση σε ασθενείς, καινοτομία και αειφορία
Το business model μιας φαρμακευτικής εταιρείας, όπως η AstraZeneca
Το business model μιας φαρμακευτικής εταιρείας βασίζεται στην ανακάλυψη, ανάπτυξη και εμπορική διάθεση καινοτόμων φαρμάκων. Στην περίπτωση της AstraZeneca, το μοντέλο είναι έντονα ερευνητικό: η εταιρεία αναπτύσσει νέα μόρια από το μηδέν, τα οποία περνούν από πολυετείς κλινικές μελέτες πριν λάβουν έγκριση από ρυθμιστικές αρχές όπως ο EMA και ο FDA.
Παράλληλα, το μοντέλο συμπληρώνεται από στρατηγικές συνεργασίες, licensing συμφωνίες και co-promotions. Σε αντίθεση με εταιρείες που επικεντρώνονται κυρίως σε γενόσημα, η AstraZeneca επενδύει συστηματικά στην καινοτομία, με ένα εκτεταμένο pipeline που καλύπτει πολλές θεραπευτικές κατηγορίες.
Κυριότερα σημεία:
- Ανάπτυξη φαρμάκων από το εργαστήριο έως την αγορά
- Κλινικές μελέτες, εγκρίσεις και παγκόσμια διάθεση
- Συνεργασίες και licensing ως συμπληρωματικά revenue streams
Τι ρίσκα έχει μια φαρμακευτική εταιρεία
Η φαρμακευτική καινοτομία ενέχει τεράστιο ρίσκο. Από τα μόρια που εισέρχονται στο ερευνητικό pipeline, μόλις περίπου το 7% καταφέρνει τελικά να φτάσει στην αγορά. Τα υπόλοιπα απορρίπτονται λόγω ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας, παρενεργειών ή ακόμα και καθαρά εμπορικών λόγων.
Η ανάπτυξη ενός φαρμάκου μπορεί να διαρκέσει 10–12 χρόνια και να κοστίσει από 1 έως 3 δισ. δολάρια, ενώ απαιτούνται κατά μέσο όρο 6 χρόνια για να επιτευχθεί break-even. Όλα αυτά συμβαίνουν σε περιορισμένο χρονικό παράθυρο, λόγω της διάρκειας των πατεντών, γεγονός που καθιστά το στρατηγικό planning κρίσιμο.
Κυριότερα σημεία:
- Μόνο 7% των μορίων φτάνει στην αγορά
- Επένδυση δισ. και δεκαετής ορίζοντας
- Υψηλό ρίσκο πριν και μετά την κυκλοφορία
Η σχέση της ελληνικής AstraZeneca με την παγκόσμια
Η AstraZeneca Ελλάδας λειτουργεί ως τοπικό affiliate της παγκόσμιας εταιρείας, αποτελώντας το “fit on the ground” για την ελληνική και κυπριακή αγορά. Ο ρόλος της περιλαμβάνει την προώθηση των φαρμάκων, την ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας, τη διαχείριση των πωλήσεων και των logistics, καθώς και τη συμμόρφωση με τις τοπικές ρυθμιστικές αρχές.
Παράλληλα, η τοπική ομάδα μεταφέρει προς την παγκόσμια διοίκηση το feedback της αγοράς, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση στρατηγικών αποφάσεων. Η σχέση είναι αμφίδρομη, με σαφή reporting lines αλλά και σημαντικό βαθμό τοπικής ευθύνης.
Κυριότερα σημεία:
- Feedback από την αγορά προς το global επίπεδο Η σχέση της ελληνικής AstraZeneca με την παγκόσμια
- Τοπική παρουσία με παγκόσμια στρατηγική
- Ευθύνη απέναντι σε αρχές και σύστημα υγείας
Ο ρόλος του CFO
Ο CFO στην AstraZeneca λειτουργεί ως business partner της διοικητικής ομάδας. Ο ρόλος του δεν περιορίζεται στο reporting, αλλά επεκτείνεται στον στρατηγικό σχεδιασμό, την αξιολόγηση επενδύσεων και τη βέλτιστη κατανομή πόρων.
Μέσω ετήσιων και πολυετών πλάνων, ο CFO διασφαλίζει ότι η εταιρεία παραμένει οικονομικά υγιής και βιώσιμη, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων στους ασθενείς. Το finance λειτουργεί ως κοινή γλώσσα για τη λήψη αποφάσεων σε όλα τα επίπεδα.
Κυριότερα σημεία:
- CFO ως business partner, όχι μόνο controller
- Στρατηγικός σχεδιασμός και resource allocation
- Διασφάλιση βιωσιμότητας και ανάπτυξης
Το εμβόλιο του COVID19
Η περίοδος της πανδημίας αποτέλεσε μια πρωτοφανή πρόκληση για τη δημόσια υγεία και τη φαρμακοβιομηχανία. Για τους ανθρώπους της AstraZeneca, το συναίσθημα ήταν ένα μείγμα τεράστιας ευθύνης και υπερηφάνειας, καθώς η εταιρεία συνέβαλε καθοριστικά στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η AstraZeneca δεν αποκόμισε κέρδος από το εμβόλιο COVID-19. Από την αρχή, η συμφωνία προέβλεπε διάθεση σε τιμή κόστους, χωρίς έννοια return on investment, αναδεικνύοντας τον κοινωνικό ρόλο της φαρμακευτικής καινοτομίας σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Κυριότερα σημεία:
- All hands on deck για τη δημόσια υγεία
- Μηδενικό κέρδος από το εμβόλιο COVID-19
- Τιμή διάθεσης στο κόστος παραγωγής
Διαδικασία έγκρισης των φαρμάκων
Η έγκριση ενός φαρμάκου είναι μια πολυεπίπεδη και αυστηρά ρυθμισμένη διαδικασία. Κάθε φάση κλινικών μελετών απαιτεί ξεχωριστό “green light”, βασισμένο σε δεδομένα ασφάλειας, αποτελεσματικότητας και συγκριτικού πλεονεκτήματος έναντι υπαρχουσών θεραπειών.
Η διαδικασία δεν είναι μόνο επιστημονική αλλά και ηθική, καθώς κάθε απόφαση επηρεάζει άμεσα την υγεία των ασθενών. Γι’ αυτό και η πρόοδος γίνεται σταδιακά, με αυστηρά standards και συνεχή αξιολόγηση.
Κυριότερα σημεία:
- Σταδιακές εγκρίσεις ανά φάση μελετών
- Έμφαση σε ασφάλεια και αποτελεσματικότητα
- Υψηλά ethical standards
ΑΙ στη βιομηχανία φαρμάκων
Η τεχνητή νοημοσύνη ήδη παίζει ρόλο στα πρώτα στάδια της φαρμακευτικής έρευνας, κυρίως στην ανάλυση βιβλιογραφίας και στην επιλογή υποσχόμενων μορίων. Λειτουργεί ως επιταχυντής, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος της αρχικής αξιολόγησης.
Ωστόσο, το AI δεν αντικαθιστά τις κλινικές δοκιμές και τις ρυθμιστικές διαδικασίες. Αντιμετωπίζεται ως εργαλείο – enabler – που επιτρέπει στους επιστήμονες και στα finance teams να εστιάσουν σε δραστηριότητες υψηλότερης αξίας.
Κυριότερα σημεία:
- AI ως επιταχυντής της έρευνας
- Όχι αντικατάσταση, αλλά υποστήριξη ανθρώπων
- Εξοικονόμηση χρόνου στα αρχικά στάδια
ESG και ηθική
Το ESG για την AstraZeneca δεν περιορίζεται στο περιβάλλον. Βασίζεται σε τρεις πυλώνες: πρόσβαση στην υγεία, περιβαλλοντική προστασία και εταιρική ακεραιότητα. Η εταιρεία επενδύει σε δράσεις όπως η μείωση εκπομπών CO₂, το Zero Carbon Ambition και η ενίσχυση της πρόσβασης των ασθενών σε θεραπείες παγκοσμίως.
Η ηθική και το governance διατρέχουν όλη την αλυσίδα αξίας, από την παραγωγή έως τη διάθεση των φαρμάκων. Η βιωσιμότητα αντιμετωπίζεται ως προϋπόθεση μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας και όχι ως επικοινωνιακό εργαλείο.
Κυριότερα σημεία:
- ESG = Υγεία, Περιβάλλον, Ακεραιότητα
- Zero Carbon Ambition & κοινωνικός αντίκτυπος
- Sustainability ως long-term strategy
Ποιος είναι ένας καλός leader CFO
Ένας καλός CFO συνδυάζει ηγεσία και βαθιά γνώση του finance και του business. Είναι υπεύθυνος τόσο για την ανάπτυξη της ομάδας του όσο και για τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τη συνολική πορεία της εταιρείας.
Παράλληλα, παραμένει gatekeeper του governance και του risk management, διασφαλίζοντας ότι η ανάπτυξη γίνεται με διαφάνεια και ηθική. Ο σύγχρονος CFO δεν είναι απλώς διαχειριστής αριθμών, αλλά στρατηγικός συνομιλητής.
Κυριότερα σημεία:
- Ηγεσία με ανθρωποκεντρική προσέγγιση
- Finance γνώση + business insight
- Ρόλος gatekeeper σε ρίσκο και ηθική
Rapid Questions: Βιβλία, κοινές απόψεις και επενδύσεις
Στο κλείσιμο της συζήτησης, αναδεικνύεται η σημασία της εμπειρίας, της κριτικής σκέψης και της μακροπρόθεσμης οπτικής τόσο στις επενδύσεις όσο και στη διοίκηση. Είτε πρόκειται για βιβλία, είτε για κοινές παρανοήσεις, είτε για επαγγελματικές επιλογές, το κοινό νήμα είναι η ανάγκη για βάθος και συνέπεια.
Η επιτυχία δεν βασίζεται σε γρήγορα στοιχήματα, αλλά σε κατανόηση του πλαισίου, των δεδομένων και των ανθρώπων.
Κυριότερα σημεία:
- Long-term thinking αντί για γρήγορα στοιχήματα
- Κριτική σκέψη πάνω σε «εύκολες αλήθειες»
- Εμπειρία ως καταλύτης καλών αποφάσεων
Ο Νίκος Καραφυλλίδης είναι Chief Financial Officer (CFO) της AstraZeneca Ελλάδας και Κύπρου, με σημαντική εμπειρία στη στρατηγική οικονομική διαχείριση και την επιχειρηματική ανάπτυξη σε πολυεθνικά περιβάλλοντα. Στην ηγετική του θέση, συνδυάζει βαθιά γνώση του χρηματοοικονομικού τομέα με ευρεία κατανόηση των προκλήσεων και δυνατοτήτων της φαρμακευτικής βιομηχανίας.
Με ευθύνη για τη διαμόρφωση οικονομικών στρατηγικών, την αξιολόγηση επενδύσεων και τη διασφάλιση βιώσιμης ανάπτυξης, ο κ. Καραφυλλίδης λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός εταίρος στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων. Το έργο του ενσωματώνει όχι μόνο την οικονομοτεχνική αριστεία, αλλά και την ηθική διακυβέρνηση, το ESG και την προώθηση της καινοτομίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων τόσο των ασθενών όσο και της αγοράς.
